Nie właściwie każde nagranie nadaje się do bezpośredniego wykorzystania bez wcześniejszego uporządkowania treści. W praktyce szybko okazuje się, że dźwięk, zwłaszcza dłuższy i wielowątkowy, wymaga przekształcenia w formę tekstową, która daje możliwość na komfortowe operowanie informacją. Taki zapis ułatwia analizę, porównywanie fragmentów oraz wracanie do konkretnych wypowiedzi bez konieczności wielokrotnego odsłuchiwania całości.
Z doświadczenia wynika, że już na etapie pierwszego odsłuchu widać różnice w jakości materiału, co w przyszłości wpływa na sposób jego opracowania i poziom szczegółowości zapisu.
W tym kontekście transkrypcje nagrań są traktowane jako proces wymagający nie tylko i wyłącznie wiernego odwzorowania słów, niemniej jednak także uporządkowania struktury wypowiedzi. W praktyce pojawiają się sytuacje, w których rozmowy są przerywane, nakładają się na siebie lub zawierają dłuższe pauzy, co utrudnia zachowanie naturalnej ciągłości tekstu. W takich przypadkach niezbędne jest podjęcie decyzji, jak oddać przebieg rozmowy w sposób czytelny, a jednocześnie zgodny z oryginałem. Często zwraca się uwagę na to, że różne rodzaje nagrań wymagają odmiennego podejścia, ponieważ całkiem inaczej opracowuje się wywiad, a inaczej rozmowę kilku osób prowadzoną w mniej uporządkowanych ustaleniach.
W bardziej formalnych sytuacjach pojawia się transkrypcja do sądu, gdzie wyjątkową wagę przywiązuje się do dokładności i zgodności z rzeczywistym przebiegiem wypowiedzi. W praktyce znaczy to konieczność zapisu bez pomijania bardzo poważnych elementów, dosłownie jeżeli w normalnym języku mogłyby one zostać uznane za nieistotne. Ważne staje się też zachowanie kolejności wypowiedzi a także oznaczenie osób biorących udział w rozmowie, co daje możliwość odtworzyć pełny kontekst zdarzenia (źródło: stenogram cennik). Czasami materiał jest nieprosty technicznie, na przykład przez hałas tła lub niewyraźną dykcję, co dodatkowo wpływa na czas i sposób opracowania tekstu.
W szerszym ujęciu stenogram jest formą zapisu, która porządkuje wypowiedzi w sposób możliwie wierny, niemniej jednak jednocześnie czytelny dla odbiorcy. W praktyce jego przygotowanie wymaga skupienia na szczegółach językowych, ponieważ nawet niewielkie różnice w zapisie mogą przerabiać sens wypowiedzi. Często obserwuje się, że dopiero po przekształceniu nagrania w treść możliwe staje się kompletne przeanalizowanie przebiegu rozmowy, zwłaszcza gdy zawiera ona sporo wątków albo odniesień do wcześniejszych wypowiedzi. Dzięki temu materiał audio zyskuje formę, która pozwala na dalszą analizę bez konieczności odtwarzania go całkiem.
Zobacz również: transkrypcja do sądu.