W normalnym obrocie finansowym można spotkać różne rodzaje banków, a ich sposób działania nie zawsze jest oczywisty dla osoby, która korzysta głównie z priorytetowych usług bankowych. Jednym z nich jest bank spółdzielczy, którego konstrukcja organizacyjna różni się od modelu typowego dla dużych banków komercyjnych. Banki spółdzielcze działają w formie spółdzielni, a ich funkcjonowanie opiera się na zasadach określonych w przepisach dotyczących działalności bankowej oraz prawa spółdzielczego.
Bardzo ważną rolę odgrywają w nich członkowie, którzy posiadają udziały i mogą uczestniczyć w określonych procesach związanych z funkcjonowaniem spółdzielni. Nie oznacza to natomiast, że każdy klient banku automatycznie staje się jego członkiem. Klient może korzystać z rachunku, lokaty, kredytu czy innych usług bez pełnienia takiej funkcji, zależnie od zasad obowiązujących w danej instytucji.
Pytanie, czym różni się bank spółdzielczy od banku komercyjnego, dotyczy głównie sposobu organizacji i własności, a nie samego faktu wykonywania podstawowych operacji majątkowych. Bank komercyjny jest zwykle częścią większej struktury kapitałowej, jednakże bank spółdzielczy ma formę spółdzielni i działa w ramach określonego systemu bankowości spółdzielczej. W praktyce różnice mogą być widoczne też w skali działania. Banki spółdzielcze często koncentrują działalność na konkretnym obszarze, dzięki czemu ich sieć placówek i zakres lokalnej aktywności mogą mieć bardziej regionalny charakter. Nie jest to jednak reguła pozwalająca oceniać każdą instytucję w ten sam sposób. Poszczególne banki mogą różnić się wielkością, ofertą, sposobem obsługi a także zakresem dostępnych usług. Z perspektywy klienta ważne jest więc sprawdzenie konkretnych warunków, zamiast opierania się tylko na nazwie banku albo jego formie prawnej.
Charakterystyczną cechą bankowości spółdzielczej jest również silniejsze powiązanie z lokalnym rynkiem. W przeszłości banki tego rodzaju pełniły bardzo ważną funkcję w obsłudze rolników, małych przedsiębiorstw oraz mieszkańców mniejszych miejscowości. Współczesny zakres ich działalności jest szerszy i może obejmować zarówno klientów indywidualnych, jak i firmy czy jednostki działające lokalnie. Przy ocenie konkretnej oferty znaczenie mają jednakże detale: wysokość opłat, zasady prowadzenia rachunku, oprocentowanie, warunki kredytów, dostęp do bankowości elektronicznej czy sposób realizowania płatności. Sama metoda spółdzielcza nie przesądza o tym, że dana usługa będzie tańsza, droższa, łatwiejsza lub bardziej rozbudowana. Takie wnioski można wyciągnąć dopiero po porównaniu aktualnych regulaminów i tabel opłat.
Warto również pamiętać, że bank spółdzielczy nie jest tym samym co kasa spółdzielcza czy inna instytucja finansowa działająca poza sektorem bankowym. Banki spółdzielcze są bankami w rozumieniu obowiązujących przepisów i podlegają odpowiednim zasadom nadzoru a także wymogom dotyczącym prowadzenia działalności bankowej. Ich specyfika wynika głównie z formy prawnej, struktury właścicielskiej i sposobu organizacji. Dla osoby rozważającej użytkowanie z usług takiej instytucji najważniejsze staje się zatem rozdzielenie dwóch kwestii: tego, czym jest bank spółdzielczy jako forma działalności, a także tego, jakie dokładnie sprecyzowane warunki oferuje wybrany bank. Dopiero takie rozróżnienie pozwala właściwie zrozumieć, czym różni się bank spółdzielczy od innych banków i jakie znaczenie te różnice mogą mieć w codziennym korzystaniu z usług finansowych.
Źródło informacji: bank spółdzielczy.